Czerwonym szlakiem do Glotowa
Olsztyn-Barkweda-Cerkiewnik-Glotowo-Kajny (65 km)
autor :: Piotr Gapi├▒ski :: 2002-07-20 13:57:00 :: komentarze :: drukuj


w lesie miejskim - Jakubowo, Olsztyn
wszystkie zdjŕcia
Trasa, kt├│r┬▒ proponujemy mimo i┬┐ d┬│ugo┬Âci oko┬│o 65km jest ┬│atwa technicznie. Czerwony szlak (pieszy) jest dobrze oznakowany a jedyne utrudnienie jakie mo┬┐emy napotka├Ž to stan le┬Ânych/polnych dr├│g, kt├│re w zale┬┐no┬Âci od pogody mog┬▒ zmieni├Ž si├¬ w piaszczyste wydmy lub grz┬▒skie b┬│otko. Przed wyjazdem warto zwr├│ci├Ž uwag├¬ na pogod├¬.

Szczeg├│lnie polecamy tras├¬ ze wzgl├¬du na jej historyczny charakter zwi┬▒zany z takimi osobami jak ks. Walenty Barczewski (od jego nazwiska po II wojnie ┬Âwiatowej miejscowo┬Â├Ž Wartembork nazwano Barczewem), ks. Franciszek Kaupowicz, Maria Zientara-Malewska czy Alojzy ┬Žliwa.

Z Olsztyna wyje┬┐dzamy w kierunku Jakubowa (al. Wojska Polskiego) i na wysoko┬Âci parku przy ul. Radiowej skr├¬camy w lewo (przy charakterystycznym stawie). Nieco dalej znajduje si├¬ pomnik po┬Âwi├¬cony bohaterom walk o wyzwolenie Warmii i Mazur. Wcze┬Âniej (przed II wojn┬▒ ┬Âwiatow┬▒) w tym miejscu sta┬│ pomnik na cze┬Â├Ž zwyci├¬stwa Niemc├│w w plebiscycie okre┬Âlaj┬▒cym przynale┬┐no┬Â├Ž narodow┬▒ tych teren├│w po I wojnie ┬Âwiatowej.
Za Regionalnym Domem Kultury (ex WDK) skr├¬camy w oznakowan┬▒ tras├¬ piesz┬▒, kt├│r┬▒ docieramy najpierw do "wioski s┬│owia├▒skiej" w lesie a potem (ca┬│y czas trzymaj┬▒c si├¬ brzegu rzeki) do mostu na ┬úynie. Tutaj skr├¬camy w prawo i wje┬┐d┬┐amy na czerwony szlak pieszy, kt├│rym dotrzemy a┬┐ do Glotowa. Po drodze mijamy nowe miejsca i te znane z innych wypraw: Szczeg├│ln┬▒ uwag├¬ nale┬┐y zwr├│ci├Ž na przebieg szlaku tu┬┐ za Swobodnem (tutaj szlak ostro skr├¬ca w lewo, w pole i niestety s┬▒ k┬│opoty z oznakowaniem) oraz przy wyje┬┐d┬┐aniu z Glotowa. Zdecydowanie polecamy pojechanie drog┬▒ asfaltow┬▒ do Kwiecewa (droga ┬Žwi┬▒tki-Dobre Miasto). Mo┬┐na co prawda jecha├Ž tak jak to zosta┬│o pokazane na mapie ale wi┬▒┬┐e si├¬ to z jazd┬▒ po polach i zagrodach rolnik├│w :-)

Poni┬┐ej kr├│tka charakterystyka miejscowo┬Âci na trasie.

Br┬▒swa┬│d (Braunswalde)
Miejscowo┬Â├Ž po┬│o┬┐ona oko┬│o 8km na p├│┬│noc od Olsztyna, w pobli┬┐u jeziora Mos┬▒g oraz rzeki ┬úyny.
Za┬│o┬┐ona w 1377r., w pobli┬┐u pruskiego grodziska. W latach 1517-18 osadnictwo na tych terenach nadzorowa┬│ Miko┬│aj Kopernik. W czasie wojny polsko-krzy┬┐ackiej (1519-21) wie┬ zosta┬│a cz├¬┬Âciowo zniszczona, a ju┬┐ w po┬│owie XVI w. odbudowano j┬▒ i zacz├¬li si├¬ tu osiedla├Ž osadnicy z Mazowsza. W 1896 roku urodzi┬│a si├¬ tu Maria Zientara-Malewska, poetka i nauczycielka (redaktorka Gazety Olszty├▒skiej). W latach 1931-38 we wsi dzia┬│a┬│a szko┬│a polska.
Ko┬Âci├│┬│ wzniesiono w latach 1894-96 w miejscu zburzonej w 1895r. ┬Âredniowiecznej budowli (z 1500r.), kt├│ra sp┬│on├¬┬│a jeszcze na pocz┬▒tku XVIIw. W ko┬Âciele zachowa┬│a si├¬ polichromia wykonana w 1912r. (przez malarzy Zeptera i Brandta z Berlina) ze scenami dotycz┬▒cymi dziej├│w Polski i Warmii, zam├│wiona przez ks. W. Barczewskiego.
    ciekawostki:
  • W latach 1894-1928 proboszczem by┬│ ks. Walenty Barczewski (1856-1928), dzia┬│acz ludowy, pose┬│ do Landtagu (zosta┬│ pochowany na miejscowym cmentarzu).
  • W Br┬▒swa┬│dzie urodzi┬│a si├¬ Maria Zientara-Malewska (1896-1984), dzia┬│aczka i poetka warmi├▒ska.
  • Ko┬Âci├│┬│ neogotycki z lat 1894-1896 z polichromi┬▒ przedstawiaj┬▒c┬▒ sceny z dziej├│w Polski i Warmii i barokowym o┬│tarzem ┬Âw. Tr├│jcy. W ko┬Âciele, kamienna kropielnica z 1744 roku.
  • Kapliczki przydro┬┐ne z XIX w.
  • Nieopodal ko┬Âcio┬│a znajduje si├¬ obelisk upami├¬taniaj┬▒cy mieszka├▒c├│w wsi poleg┬│ych podczas I wojny ┬Âwiatowej.
  • W pobli┬┐u (oko┬│o 0,5km na zach├│d) znajduje si├¬ elektrownia wodna na rzece ┬úyna.

Cerkiewnik (Munstberg)
Miejscowo┬Â├Ž po┬│o┬┐ona 16km na p├│┬│noc od Olsztyna, przy trasie samochodowej Olsztyn-Dobre Miasto (przy linii kolejowej Olsztyn-Braniewo).
Wie┬ po┬│o┬┐ona w dolinie ┬úyny nad jeziorem Limajno. Za┬│o┬┐ona w 1383r. przez biskupa warmi├▒skiego Henryka Sorboma, znacznie zniszczona podczas wojen polsko-kzy┬┐ackich. Ko┬Âci├│┬│ Parafialny p.w. ┬Âw. Katarzyny wybudowano w 1852 roku po po┬┐arze (1819r.) wcze┬Âniejszej budowli. Wystr├│j i wyposa┬┐enie wn├¬trza pseudobarokowe. O┬│tarze boczne i ambon├¬ wykona┬│ Karol Jaroszewicz z Ornety w latach 1851-1852.

Glotowo (Glottau)
Miejscowo┬Â├Ž po┬│o┬┐ona nad rzek┬▒ Kwiel┬▒ (dop┬│yw ┬úyny), 4 km na po┬│udniowy-zach├│d od Dobrego Miasta.
Pierwsze wzmianki o wsi pochodz┬▒ z 1290 roku (dokument lokacyjny wystawiony zosta┬│ w roku 1313 przez biskupa warmi├▒skiego Ebenharda z Nysy). Od XIV w. znane miejsce pielgrzymek. Barokowy ko┬Âci├│┬│ Naj┬Âwi├¬tszego Zbawiciela wybudowany w latach 1716-1726 w miejscu starszej budowli (legenda m├│wi, ┬┐e pierwszy ko┬Âci├│┬│ zosta┬│ zbudowany w miejscu cudownego znalezienia Przenaj┬Âwi├¬tszej Hostii, kt├│r┬▒ ukryto w ziemi przed najazdem poga├▒skich Litwin├│w i Prus├│w). O┬│tarz g┬│├│wny pochodzi z 1726 roku.
Pomys┬│ wybudowania Kalwarii narodzi┬│ si├¬ w drugiej po┬│owie XIX wieku, gdy zamo┬┐ny mieszkaniec Glotowa, Johannes Merten uda┬│ si├¬ z pielgrzymk┬▒ do Ziemi ┬Žwi├¬tej. Budow├¬ glotowskiej Kalwarii rozpocz├¬to 22 lipca 1878 (nadz├│r nad tworzeniem dzie┬│a prowadzi┬│ ├│wczesny proboszcz ks. Ferdynand Engelbrecht, a po jego ┬Âmierci w 1893 r. - ks. Donald Steinsohn). W pi┬▒tek 18 maja 1894r. ├│wczesny biskup warmi├▒ski Andrzej Thiel dokona┬│ po┬Âwi├¬cenia glotowskiej Kalwarii.
    ciekawostki:
  • W malowniczym w┬▒wozie Kwieli znajduje si├¬ Droga Krzy┬┐owa zwana Kalwari┬▒ M├¬ki Pa├▒skiej lub Warmi├▒sk┬▒ Jerozolim┬▒, sk┬│adaj┬▒ca si├¬ z 14 kaplic neogotyckich z ko├▒ca XIX wieku.
  • W latach 1343-1347 w Glotowie znajdowa┬│a si├¬ kolegiata.

Kwiecewo (Queetz)
Miejscowo┬Â├Ž po┬│o┬┐ona oko┬│o 8km na po┬│udniowy-zach├│d od Dobrego Miasta, przy drodze ┬Žwi┬▒tki-Dobre Miasto.
Wie┬ za┬│o┬┐ona oko┬│o 1333 roku przez Henryka Lutra (przywilej lokacyjny w 1372 potwierdzi┬│ biskup warmi├▒ski Jan Stryprock). Znajduje si├¬ tutaj ko┬Âci├│┬│ barokowy p.w. ┬Âw. Jakuba Aposto┬│a, wybudowany w latach 1692-1699 (wie┬┐a dobudowana w 1862r.) i po┬Âwi├¬cony w 1699 przez biskupa Za┬│uskiego.
Na po┬│udnie od wsi, w 1882r. odkryto nawodne osiedle staropruskie jednak ponowne badania przeprowadzone w 1989r. przez M.J.Hoffmanna przynios┬│y wynik negatywny.
    ciekawostki:
  • Cztery kapliczki z drugiej po┬│owy XIX wieku.
  • Ciekawe malowid┬│a na┬Âcienne w bramie przed ko┬Âcio┬│em (przedstawiaj┬▒ce ┬┐o┬│nierzy niemieckich z czas├│w I Wojny ┬Žwiatowej).
  • Przed wej┬Âciem do ko┬Âcio┬│a (od strony nawy bocznej) - dwa ┬┐elazne pier┬Âcienie na szyj├¬, w kt├│re zakuwano pary ┬│ami┬▒ce sz├│ste przykazanie.
  • Na po┬│udnie od wsi, w 1882r. odkryto nawodne osiedle staropruskie jednak ponowne badania przeprowadzone w 1989r. przez M.J.Hoffmanna przynios┬│y wynik negatywny.

R├│┬┐ynka (Rosengarth)
Miejscowo┬Â├Ž po┬│o┬┐ona oko┬│o 5km na zach├│d od Cerkiewnika, 4km na po┬│udnie od Kwiecewa.
Wie┬ lokowana w 1353r. Znajduje si├¬ tutaj ko┬Âci├│┬│ filialny z 1604 roku z drewnian┬▒ wie┬┐┬▒ (XVIII wiek). Przed ko┬Âcio┬│em obelisk upami├¬tniaj┬▒cy mieszka├▒c├│w wsi poleg┬│ych podczas I wojny ┬Âwiatowej.
    ciekawostki:
  • Przed ko┬Âcio┬│em obelisk z list┬▒ mieszka├▒c├│w R├│┬┐ynki poleg┬│ych podczas I Wojny ┬Žwiatowej.
  • Przydro┬┐na kapliczka z XIX wieku.

Barkweda (Bergfriede)
Wie┬ po┬│o┬┐ona 4km na po┬│udniowy zach├│d od Br┬▒swa┬│du, przy linii kolejowej Olsztyn-Braniewo.
Miejscowo┬Â├Ž znana g┬│├│wnie z tego, i┬┐ 02.02.1807 roku dosz┬│o tutaj do krwawej bitwy mi├¬dzy wojskami rosyjskimi i francuskimi o przepraw├¬ na ┬úynie. Z wydarzeniem tym jest zwi┬▒zana legenda o "D├¬bie Napoleona" (600 letni d┬▒b - pomnik przyrody), pod kt├│rym mia┬│ mie├Ž punkt dowodzenia Napoleon.
    ciekawostki:
  • Nad ┬úyn┬▒ ro┬Ânie 600 letni "D┬▒b Napoleona" - pomnik przyrody (legenda g┬│osi, ┬┐e podczas bitwy z 1807r. w tym miejscu Napoleon mia┬│ sw├│j punkt dowodzenia).
  • Na po┬│udniowy zach├│d od wsi, na zachodnim brzegu ┬úyny znajduje si├¬ grodzisko staropruskie ("Zameczek").
  • 02.02.1807 roku w Barkwedzie dosz┬│o do krwawej bitwy mi├¬dzy wojskami rosyjskimi i francuskimi o przepraw├¬ na ┬úynie.

Kajny
Wie┬ po┬│o┬┐ona przy linii kolejowej Olsztyn-Dobre Miasto, 4 km na p├│┬│nocny-wsch├│d od Jonkowa, 2 km na po┬│udnie od Barkwedy. Lokowana przez kapitu┬│├¬ warmi├▒sk┬▒ w 1354 roku.
    ciekawostki:
  • W Kajnach urodzi┬│ si├¬ Stanis┬│aw ┬»urawski (1868-1943) - dzia┬│acz warmi├▒skiego Zwi┬▒zku Polak├│w w Niemczech.
  • Pompa wodna, kt├│ra od 100 lat pompuje wod├¬ do dom├│w po┬│o┬┐onych na wzg├│rzu.

Gutkowo (Gottkendorf)
Miejscowo┬Â├Ž po┬│o┬┐ona 5km na p├│┬│noc od Olsztyna, przy trasie Olsztyn-Mor┬▒g, nad jeziorem Ukiel (Krzywe). Obecnie dzielnica Olsztyna.
Wie┬ za┬│o┬┐ona w 1352 roku. Ko┬Âci├│┬│ gotycki z XIV wieku (wy┬Âwi├¬cony w 1500 roku) z drewnian┬▒ wie┬┐┬▒ dobudowan┬▒ w 1778r., kt├│r┬▒ zdobi┬▒ p┬│askorze┬╝by z terakoty przedstawiaj┬▒ce popiersia kobiet. Z wie┬┐y ko┬Âcio┬│a, w 1807 roku Napoleon dowodzi┬│ swoimi wojskami w bitwie z Rosjanami, kt├│ra rozegra┬│a si├¬ mi├¬dzy ┬úupstychem i Jonkowem.
Do zabytk├│w, opr├│cz ko┬Âcio┬│a, nale┬┐y znajduj┬▒cy si├¬ na cmentarzu krzy┬┐ ┬┐eliwny z 1864r. (z polskim napisem) oraz dzwon z 1636r. wykonany przez Micha┬│a Dornmanna.
    ciekawostki:
  • Ko┬Âci├│┬│ z XIV wieku, drewniana wie┬┐a, na ┬Âcianie p├│┬│nocnej fryz z terakoty (popiersia kobiet).
  • Przy ko┬Âciele pomnik poleg┬│ych w I wojnie ┬Âwiatowej mieszka├▒c├│w Gutkowa i okolicznych wsi.
  • W 1807r. z wie┬┐y ko┬Âcio┬│a Napoleon dowodzi┬│ wojskami w bitwie z Rosjanami (kt├│ra rozegra┬│a si├¬ mi├¬dzy ┬úupstychem i Jonkowem).
  • Na cmentarzu obok ko┬Âcio┬│a, gr├│b Alojzego ┬Žliwy (1885-1969), poety i pisarza warmi├▒skiego, autora "Poezji Warmii i Mazur" i "Spacerk├│w po Olsztynie".

Autor:  Piotr Gapi├▒ski
komentarze :: 0
wieÂci
trasy rowerowe
rower i okolice
agroturystyka
pogoda
forum
ciekawe linki
wyszukiwarka

miejsca
galerie zdjŕŠ
Olsztyn :: ulice

o nas
kontakt
wspˇ│praca
nasi sponsorzy
statystyki
firefox



Zapraszamy do oddania g│osu w poni┐szej ankiecie... Tym razem pytanie brzmi:
W jakis spos├│b najcz├¬┬Âciej rozpoczynasz dalsz┬▒ tras├¬?
trasê? nie ruszam siê z domu
wsiadam na rower i jadê
rower zabieram do poci±gu i jadê
jak siê uda to upycham rower do pks
rower +samoch├│d to jest to
szukam wypo┬┐yczalni rower├│w po dotarciu na miejsce
poka┐ wyniki

2020-08-09, 222 dzie˝ roku, imieniny Rolanda, Romana, Romualda
2001-2003 copyright © www.rowery.olsztyn.pl
serwis uruchomiony na serwerze firmy Yupo.pl