Orneta / Wormditt
Olsztyn-Barkweda-E┬│dyty Wielkie-Wapnik-Orneta (69 km)
autor :: Piotr Gapi├▒ski :: 2002-03-16 23:00:50 :: komentarze :: drukuj


ratusz, rynek starego miasta - Orneta
wszystkie zdjŕcia
Trasa biegn┬▒ca malowniczymi terenami wok├│┬│ ┬úyny, w samym sercu Warmii. Po drodze miejscowo┬Âci z bogat┬▒ w ciekawostki przesz┬│o┬Âci┬▒, stare ko┬Âcio┬│y, grodziska i kurhany staropruskie.
Mimo swej d┬│ugo┬Âci (oko┬│o 70km) trasa nie powinna przysparza├Ž trudno┬Âci – nawierzchnia dr├│g po kt├│rych jechali┬Âmy jest w wi├¬kszo┬Âci utwardzona (je┬┐eli nie asfaltowa), r├│┬┐nica wzniesie├▒ wynosi oko┬│o 40m (najbardziej stromy podjazd jest w okolicy miejscowo┬Âci Barkweda).

Wyruszamy z Olsztyna i ul. Ba┬│tyck┬▒ jedziemy w stron├¬ olszty├▒skich dzielnic Likusy i Gutkowo (kierunek Mor┬▒g). Na wysoko┬Âci przejazdu kolejowego rozpoczyna si├¬ oznakowana trasa rowerowa biegn┬▒ca wydzielon┬▒ cz├¬┬Âci┬▒ chodnika po lewej stronie jezdni. To jedno z niewielu miejsc w Olsztynie gdzie rowerzysta mo┬┐e czu├Ž si├¬ doskonale – szeroka ┬Âcie┬┐ka, obni┬┐one progi kraw├¬┬┐nik├│w na przej┬Âciach dla pieszych... W Likusach, przed podjazdem pod g├│r├¬ skr├¬camy w lewo i brukowan┬▒ drog┬▒ oznakowan┬▒ jako „zielony szlak” pieszy, doje┬┐d┬┐amy nad najwi├¬ksze jezioro w granicach administracyjnych Olsztyna – jezioro Ukiel (Krzywe).
┬Žcie┬┐ka rowerowa zaprowadzi nas a┬┐ do Gutkowa – miejscowo┬Âci za┬│o┬┐onej w 1352r. (obecnie dzielnica Olsztyna), po┬│o┬┐onej na p├│┬│nocnym kra├▒cu jeziora Ukiel. Na wzniesieniu w centrum wsi, kilkadziesi┬▒t metr├│w od drogi, znajduje si├¬ gotycki ko┬Âcio┬│ z XIV wieku. Prawdopodobnie z wie┬┐y tego ko┬Âcio┬│a, w 1807r., Napoleon dowodzi┬│ swoimi wojskami w bitwie z Rosjanami, kt├│ra rozegra┬│a si├¬ mi├¬dzy miejscowo┬Âciami ┬úupstych i Jonkowo.
Na p├│┬│nocnej ┬Âcianie wie┬┐y ko┬Âcio┬│a mo┬┐na dostrzec ciekawy fryz z terakoty przedstawiaj┬▒cy popiersia kobiet (podobny fryz znajduje si├¬ na ┬Âcianie ko┬Âcio┬│a w Ornecie). Tu┬┐ przed ko┬Âcio┬│em znajduje si├¬ tak┬┐e obelisk na kt├│rym umieszczona jest lista mieszka├▒c├│w okolicznych wsi poleg┬│ych podczas pierwszej wojny ┬Âwiatowej (s┬▒ tam i Polskie nazwiska).
G┬│├│wn┬▒ drog┬▒ (kierunek Mor┬▒g) docieramy do p├¬tli autobusowej (jakie┬ 2km od ko┬Âcio┬│a). Za torami skr├¬camy w lewo i jedziemy drog┬▒ biegn┬▒c┬▒ r├│wnolegle do nasypu kolejowego. Teraz pozostaje tylko jecha├Ž przed siebie – 6km do Kajn (mo┬┐na oczywi┬Âcie nieco u┬│atwi├Ž sobie ┬┐ycie i zamiast le┬Ânymi ┬Âcie┬┐kami pojecha├Ž przez M┬▒tki).
Wie┬ zosta┬│a lokowana przez kapitu┬│├¬ warmi├▒sk┬▒ w 1354r. St┬▒d pochodzi┬│ Stanis┬│aw ┬»urawski (1868-1943) – dzia┬│acz warmi├▒skiego Zwi┬▒zku Polak├│w w Niemczech. Nieco poni┬┐ej drogi prowadz┬▒cej do Barkwedy warto zobaczy├Ž ciakawostk├¬ (perpetum-mobile :-) czyli pomp├¬ wodn┬▒ od niemal 100 lat dostarczaj┬▒c┬▒ wod├¬ do domostw po┬│o┬┐onych na wzg├│rzu.

Dwa kilometry dalej na p├│┬│noc znajduje si├¬ Barkweda znana g┬│├│wnie z tego i┬┐ 02.02.1807 roku dosz┬│o tutaj do krwawej bitwy stoczonej mi├¬dzy wojskami rosyjskimi i francuskimi o przepraw├¬ na ┬úynie. Z wydarzeniem tym zwi┬▒zana jest legenda o „D├¬bie Napoleona” (600-letni d┬▒b – pomnik przyrody), pod kt├│rym rzekomo mia┬│ mie├Ž sw├│j punkt dowodzenia Napoleon. Mo┬┐na tam dosta├Ž si├¬ skr├¬caj┬▒c w stron├¬ alejki drzew przy mo┬Âcie na Starej ┬úynie (obecnie jest to teren cmentarza ewngelickiego). Nieco dalej na p├│┬│noc, za wsi┬▒ jest najwy┬┐sze wzniesienie okolicy – ca┬│e 146m n.p.m.
Przez Bukwa┬│d (tutaj kaplica neoroma├▒ska z 1858r.) jedziemy do R├│┬┐ynki (tutaj ciekawy ko┬Âci├│┬│ z 1604r, z drewnian┬▒ wie┬┐┬▒; na przyko┬Âcielnym cmentarzu obelisk upami├¬tniaj┬▒cy mieszka├▒c├│w wsi poleg┬│ych podczas I wojny ┬Âwiatowej) i do Kwiecewa. Tutaj koniecznie trzeba zobaczy├Ž ciekawe malowid┬│a ┬Âcienne w bramie prowadz┬▒cej do ko┬Âcio┬│a oraz dwa ┬┐elazne pier┬Âcienie na szyj├¬, w kt├│re kiedy┬ zakuwano pary ┬│ami┬▒ce sz├│ste przykazanie.

Kilometr za Kwiecewem (jedziemy w stron├¬ Dobrego Miasta), przed G┬│otowem (miescjowo┬Â├Ž znana z Drogi Krzy┬┐owej z XIXw. wybudowanej w w┬▒wozie rzeki Kwieli – tzw. Kalwaria Warmi├▒ska) skr├¬camy w lewo.
Po niewielkich k┬│opotach (w okolicznych stawach rybnych podni├│s┬│ si├¬ nieco poziom wody na wiosn├¬...) docieramy do ┬ú├¬gna. Teraz asfaltow┬▒ drog┬▒ jedziemy przez Wilczkowo (tutaj ko┬Âci├│┬│ barokowy wybudowany w latach 1876-77, konsekrowany przez biskupa Ignacego Krasickiego) do E┬│dyt Wielkich.
Tutejszy maj┬▒tek ziemski nale┬┐y do jednych z najstarszych na Warmii (lokacja mia┬│a miejsce w 1289r.). Opr├│cz ruin pa┬│acu wybudowanego w drugiej po┬│owie XIX wieku znajduje si├¬ tutaj murowany ko┬Âci├│┬│ z XIVw. (wybudowany zosta┬│ pod patronatem dworu co t┬│umaczy tak bliskie po┬│o┬┐enie obydwu budowli). Nieopodal ko┬Âcio┬│a zachowa┬│ si├¬ ┬┐eliwny obelisk upami├¬tniaj┬▒cy ┬Âmier├Ž syna w┬│a┬Âciciela (zgin┬▒┬│ w pojedynku).
Przed Mi┬│akowem skr├¬camy w prawo i jedziemy do Wapnika. Najwi├¬ksz┬▒ atrakcj┬▒ tej niewielkiej wsi jest du┬┐y ko┬Âci├│┬│ z 1927r. (wybudowany w miejscu starszej budowli) oraz odkryty niedawno kurhan – prawdopodobnie grobowiec ┬Âredniowiecznego wodza Prus├│w – Autume (wodza plemienia Pogezan, jednego z przyw├│dc├│w II powstania pruskiego). Poniewa┬┐ kurhan jest w lesie, nad Pas┬│├¬k┬▒, dotarcie w to miejsce jest wysoce k┬│opotliwe. Najlepiej pozostawi├Ž rowery pod opiek┬▒ jednego z okolicznych gospodarzy i po zaczerpni├¬ciu wskaz├│wek co do drogi – wybra├Ž si├¬ na miejsce pieszo.

Dalsza droga wiedzie ju┬┐ bezpo┬Ârednio do Ornety (tytu┬│owe Wormditt to niemiecka nazwa Ornety). Miasto mad rzek┬▒ Drw├¬c┬▒ Warmi├▒sk┬▒ jest szczeg├│lnie interesuj┬▒ce. Dzi├¬ki temu i┬┐ zniszczenia spowodowane ostatni┬▒ wojn┬▒ nie by┬│y zbyt du┬┐e zachowa┬│o si├¬ tutaj wiele zabytk├│w. Do tych najcenniejszych nale┬┐y przepi├¬kny ko┬Âci├│┬│ gotycki ┬Âw. Jana Chrzciciela z drugiej po┬│owy XIVw. Jest to jeden z nielicznych na terenie Warmii i Mazur ko┬Âcio┬│├│w - bazylik, w kt├│rych nawa g┬│├│wna jest wy┬┐sza od pozosta┬│ych i o┬Âwietlona w┬│asnymi oknami, umieszczonymi na ┬Âcianach powy┬┐ej naw bocznych.
Ostateczny kszta┬│t architektoniczny ko┬Âci├│┬│ otrzyma┬│ w XV wieku – wtedy do naw bocznych dobudowano rz┬▒d kaplic, a ca┬│o┬Â├Ž zwi├¬czono gotyck┬▒ attyk┬▒ i smuk┬│ymi szczytami.
W rynku gotycki ratusz z pierwszej po┬│owy XIV wieku obudowany domami z podcieniami, w kt├│rych dawniej mie┬Âci┬│y si├¬ kramy. W przyleg┬│ych do ratusza uliczkach zachowa┬│ si├¬ du┬┐y zesp├│┬│ kamieniczek (g┬│├│wnie z XIX wieku) oraz spichlerze z ko├▒ca XVIII wieku. Zamek biskupi (XIV w.) zosta┬│ rozebrany w ko├▒cu XIX wieku - na jego miejscu wybudowano szko┬│├¬ w kt├│rej jedyn┬▒ pozosta┬│o┬Âci┬▒ po zamku s┬▒ gotyckie piwnice.

Powoli ko├▒czymy zwiedzanie.
Do Olsztyna wracamy poci┬▒giem ze stacji kolejowej po┬│o┬┐onej w zachodniej cz├¬┬Âci miasta. Podr├│┬┐ trwa oko┬│o 1,5h (bez przesiadek).


Koniecznie nale┬┐y zobaczy├Ž: Opr├│cz ciekawostek opisanych powy┬┐ej warto zwiedzi├Ž tak┬┐e okoliczne miejscowo┬Âci, z kt├│rych na szczeg├│ln┬▒ uwag├¬ zas┬│uguj┬▒:

Autor:  Piotr Gapi├▒ski
komentarze :: 0
wieÂci
trasy rowerowe
rower i okolice
agroturystyka
pogoda
forum
ciekawe linki
wyszukiwarka

miejsca
galerie zdjŕŠ
Olsztyn :: ulice

o nas
kontakt
wspˇ│praca
nasi sponsorzy
statystyki
firefox



Zapraszamy do oddania g│osu w poni┐szej ankiecie... Tym razem pytanie brzmi:
W jakis spos├│b najcz├¬┬Âciej rozpoczynasz dalsz┬▒ tras├¬?
trasê? nie ruszam siê z domu
wsiadam na rower i jadê
rower zabieram do poci±gu i jadê
jak siê uda to upycham rower do pks
rower +samoch├│d to jest to
szukam wypo┬┐yczalni rower├│w po dotarciu na miejsce
poka┐ wyniki

2019-07-17, 198 dzie˝ roku, imieniny Aleksego, Anety, Bogdana, Dzier┬┐ykraja, Jadwigi, Julietty
2001-2003 copyright © www.rowery.olsztyn.pl
serwis uruchomiony na serwerze firmy Yupo.pl