Sanktuarium Maryjne w Gietrzwa┬│dzie
Olsztyn-Gietrzwa┬│d-Grazymy-Olsztynek-Olsztyn (98 km)
autor :: Piotr Gapi├▒ski :: 2001-07-14 01:06:57 :: komentarze :: drukuj


Przy piwie i chlebie ze smalcem - karczma przy skansenie w Olsztynku
wszystkie zdjŕcia
Bart┬▒g (Gross Bertung)
Wie┬Â(gmina Stawiguda) umiejscowiona na lewym brzegu ┬úyny oddalona 6 km na po┬│udnie od Olsztyna. Lokacja nast┬▒pi┬│a w 1345. w lutym 1517 Miko┬│aj Kopernik lokowa┬│ tutaj nowego osadnika. Ko┬Âci├│┬│ parafialny ┬Âw. Anny i ┬Â. Szczepana z drugiej po┬│owie XIV wieku. Pi├¬kne sklepienia sieciowe w nawie g┬│├│wnej oraz gwia┬╝dzistych i kryszta┬│owych w nawach bocznych ko┬Âcio┬│a zalicza si├¬ do najpi├¬kniejszych na Warmii. Wyposa┬┐enie ko┬Âcio┬│a jest w wi├¬kszo┬Âci neogotyckie. O┬│tarz g┬│├│wny barokowy, o bogatej dekoracji figuralnej oraz ro┬Âlinnej z 1707. w ┬│uku t├¬czowym krucyfiks z ko├▒ca XVII wieku Warte zauwa┬┐enia dobrze zachowane klasyczne o┬│tarze boczne z oko┬│o 1800. w dobrym stanie zachowa┬│y si├¬ organy, pochodz┬▒ce z miejscowego ko┬Âcio┬│a bernardyn├│w, na kt├│rym gra┬│ organista i wybitny kompozytor rodem z Barczewa, Feliks Nowowiejski.
Tutaj: poczta, o┬Ârodek zdrowia, zajazd, kwatery, sklep.

Tomaszkowo (Thomsdorf)
Wie┬ (gmina Stawiguda) w pobli┬┐u p├│┬│nocnego brzegu Jeziora Wulpi├▒skiego oddalony 10 km na po┬│udniowy zach├│d od Olsztyna. Miko┬│aj Kopernik, administrator d├│br kapitu┬│y warmi├▒skiej, w 1518 zapisa┬│ tutaj osadnikom ziemi├¬. Zachowa┬│y si├¬ cztery drewniane cha┬│upy nr 1, 5, 27, 33 oraz trzy kapliczki przydro┬┐ne z XIX wieku. Tutejszy ko┬Âci├│┬│ pod wezwaniem ┬Âw. Tomasza Aposto┬│a powsta┬│ na bazie zaadoptowanym budynku szkolnym.
Tutaj: PKS, PKP Naterki (2km), bar, kwatery, o┬Ârodek wypoczynkowy.

Sz┬▒bruk (Schonbruck)
Wie┬ (gmina Gietrzwa┬│d) po┬│o┬┐ona 15 km na po┬│udniowy zach├│d od Olsztyna. Miejscowo┬Â├Ž lokowano w 22 lipca 1363. Zachowany ko┬Âci├│┬│ pod wezwaniem ┬Âw. Miko┬│aja i ┬Âw. Anny zosta┬│ uposa┬┐ony w przywileju lokacyjnym 1363. Jest to przepi├¬kna budowla p├│┬╝nogotycka orientowana, murowana z kamieni polnych ┬│upanych, z ceglanymi naro┬┐ami i szczytami, na rzucie prostok┬▒ta, z zakrysti┬▒ od p├│┬│nocy i kwadratow┬▒ wie┬┐┬▒ od zachodu. Podczas konserwacji w latach 80 odkryto w starej cz├¬┬Âci ko┬Âcio┬│a malowid┬│a gotyckie z XVI wieku, przedstawiaj┬▒ce m.in. S┬▒d Ostateczny, dziewi├¬├Ž scen pasyjnych i patron├│w ko┬Âcio┬│a. Wystr├│j wn├¬trz a jest barokowy, o┬│tarz g┬│├│wny pochodzi z 1744 roku, dwa o┬│tarze boczne i ambona z 1749 roku, gotycki pacyfika┬│ z relikwiami ┬Âw. Andrzeja, dwie puszki z XVII wieku, monstrancja oraz dwa kielichy z XVIII wieku, barokowy jest r├│wnie┬┐ konfesjona┬│ i obrazy ┬Âwi├¬tych aposto┬│├│w. We wsi zachowa┬│y si├¬ cztery drewniane cha┬│upy z XIX wieku (nr 7, 10, 13, 40)
Tutaj: punkt lekarski, bary.

Uniszewo
Wie┬ (gmina Gietrzwa┬│d) po┬│o┬┐ona 15 km na po┬│udniowy zach├│d od Olsztyna. Zachowa┬│y si├¬ dwie cha┬│upy, oraz trzy przydro┬┐ne kapliczki z XIX wieku. W pobli┬┐u znajduje si├¬ zachodni kraniec Jeziora Wulpi├▒skiego.
Tutaj: PKS, PKP 3 km, poczta, o┬Ârodek wczasowy, bar.

Gietrzwa┬│d (Dietrichswalde)
Wie┬ (gmina Grunwald) umiejscowiona na trasie Ostr├│da–Dzia┬│dowo ok. 20 km od Olsztyna. Lokacji Gietrzwa┬│du dokona┬│a Kapitu┬│a Warmi├▒ska 19 maja 1352. Ko┬Âci├│┬│ gietrzwa┬│dzki pochodzi z tego samego okresu. 27 czerwca 1877 roku rozpocz├¬┬│y si├¬ objawienia Matki Boskiej i od tej chwili Gietrzwa┬│d sta┬│ si├¬ wielkim sanktuarium – najliczniej odwiedzanym miejscem pielgrzymkowym na Warmii i o┬Ârodkiem turystycznym.
Wystr├│j i wyposa┬┐enie ko┬Âcio┬│a jest neogotyckie, w o┬│tarzu g┬│├│wnym znajduje si├¬ obraz Matki Bo┬┐ej z Dzieci┬▒tkiem pochodz┬▒cy jeszcze z XVI wieku. Innym godnym szczeg├│lnej uwagi zabytkiem w ko┬Âciele jest gotycka drewniana Pieta z 1425 roku. Uroczysta koronacja obrazu odby┬│a si├¬ 10 wrze┬Ânia 1967, a Ojciec ┬Žwi├¬ty Jan Pawe┬│ II nada┬│ tej ┬Âwi┬▒tyni godno┬Â├Ž Bazyliki Mniejszej.
Innym ciekawym obiektem jest r├│wnie┬┐ dawne do┬Â├Ž dobrze zachowane za┬│o┬┐enie dworsko-parkowe z du┬┐ym podw├│rzem gospodarczym. Park podworski rozci┬▒ga si├¬ wzd┬│u┬┐ g┬│├│wnej drogi wsi, os┬│aniaj┬▒c dw├│r pochodz┬▒cy z 2 po┬│owy XIX wieku. W parku zachowa┬│ si├¬ cmentarz rodowy w┬│a┬Âcicieli maj┬▒tku, obsadzony ponad stuletnimi bukami.
Gietrzwa┬│d znany jest tak┬┐e ze ┬╝r├│de┬│ka wody, kt├│rej przypisuje si├¬ w┬│asno┬Âci lecznicze i cudotw├│rcze.
Tutaj: PKS, poczta, o┬Ârodek zdrowia, agroturystyka.

Woryty
Wie┬ (gmina Gietrzwa┬│d) po┬│o┬┐ona 2 km na p├│┬│nocny zach├│d od Gietrzwa┬│du. Za┬│o┬┐ona w 1345.
Tutaj: PKS. PKP Biesal 4 km, agroturystyka.

£êguty (Longgut)
We wsi (gmina Gietrzwa┬│d) znajduje si├¬ ko┬Âci├│┬│ ewangelicki wybudowany w latach 1737-1738, zabytkowy cmentarz (obecnie mocno zaniedbany) oraz dw├│r z XIX wieku.

Grazymy (Grasnitz)
Osada (gmina Gietrzwa³d) 1 km od po³udniowego brzegu jeziora £êguty, za³o¿ona w 1352. Znajduje siê tu zespó³ pa³acowy - pa³ac Steinów z prze³omu XVII i XVIII wieku usytuowany na wzniesieniu, w otoczeniu lasów nieopodal jeziora a tak¿e oficyna pa³acowa z XIX wieku.
Dzisiejszy pa┬│ac to replika z pocz┬▒tk├│w XX wieku, zbudowana na oryginalnych fundamentach. Po 1945 umiejscowiono tu najpierw dom dla sierot wojennych a p├│┬╝niej, dzia┬│aj┬▒cy do dzisiaj, Dom Opieki Spo┬│ecznej dla chorych umys┬│owo.
W okolicach, przy drodze Grazymy-Rapaty, znajduje si├¬ g┬│az narzutowy, szary granitogejs o obwodzie 800 cm i wysoko┬Âci 80 cm - pomnik przyrody. W okolicach, oko┬│o 150 m od tej drogi i oko┬│o 250 m przed Grazymami ro┬Ânie d┬▒b o obwodzie 480 cm i wysoko┬Âci 27m - pomnik przyrody.
Tutaj: PKS Rapaty 3 km.

Biesal
Wie┬ (gmina Gietrzwa┬│d) po┬│o┬┐ona w zachodniej cz├¬┬Âci Pojezierza Olszty├▒skiego. Lokacji Biesala dokona┬│ ostr├│dzki komtur Emmerich Drahe 12 marca 1484. Znajduje si├¬ tu XIX kaplica pod wezwaniem Niepokalanego Pocz├¬cia NMP. W odleg┬│o┬Âci 2 km na zach├│d rozci┬▒ga si├¬ malownicza dolina rzeki Pas┬│├¬ki.
Tutaj: PKS, PKP, poczta, o┬Ârodek zdrowia, bary, mo┬┐liwo┬Â├Ž wspinaczki - poka┬╝ny wiadukt.

Ma├▒ki
Wie┬ (gmina Gietrzwa┬│d); Ko┬Âci├│┬│ ewangelicki zbudowany w 1770 roku, po 1945 przej├¬ty przez ko┬Âci├│┬│ katolicki.

Olsztynek (Hohenstein)
Miasto siedziba Urz├¬du Miasta i Gminy, na pograniczu Pojezierza Olszty├▒skiego i Garbu Lubawskiego na trasie E 77. Olsztynek otrzyma┬│ prawa miejskie w 1359 roku. Pierwszy ko┬Âci├│┬│ wybudowano tutaj jeszcze w 1350. Obecny ko┬Âci├│┬│, pod wezwaniem Naj┬Âw. Serca Pana Jezusa i ┬Âw. Brunona, wybudowano w roku 1888.
17 VII 1410 zatrzyma┬│y si├¬ tutaj na noc wojska Jagie┬│┬│y po bitwie Grunwaldzkiej w drodze na Malbork. W okolicach Olsztynka rozegra┬│a si├¬ najwi├¬ksza bitwa I wojny ┬Žwiatowej na froncie wschodnim tzw. Bitwa pod Tannenbergiem. Wielkie zwyci├¬stwo wojsk niemieckich zosta┬│o upami├¬tnione wybudowanym w okolicznej wsi Sudwa monumentalnym mauzoleum wzniesionym na cze┬Â├Ž dow├│dcy wojsk niemieckich feldmarsza┬│ka Hindenburga. Mauzoleum zosta┬│o zr├│wnane z ziemi┬▒ podczas II Wojny ┬Žwiatowej.
W Olsztynku zachowa³y siê fragmenty obwarowañ miejskich z XIV wieku, zamek krzy¿acki (becnie szko³a), gotycki z lat 1360-1370, odbudowany w latach 1974-1977. Kilkadziesi±t zabytkowych domów i kamienic przy rynku miasta.
Znajduje si├¬ tutaj r├│wnie┬┐ skansen, w kt├│rym zgromadzono liczne zabytkowe obiekty oraz ciekaw┬▒ kolekcj├¬ sprz├¬t├│w gospodarstwa domowego. Trzeba to zobaczy├Ž, jak r├│wnie┬┐ odwiedzi├Ž Zajazd Warmi├▒ski z najlepszym wzbogacanym smalcem wiejskim w okolicy.
W Olsztynku urodzi³ siê Krzysztof Celestyn Mrongowiusz (1764-1855) - wybitny popularyzator jêzyka polskiego, autor podrêczników i s³owników polsko-niemieckich. By³ lektorem jêzyka polskiego w Gimnazjum Gdañskim i Szkole Katedralnej w Królewcu.
Tutaj: PKP, PKS, szpital, bary, restauracje, hotel, kwatery, sklepy.

Stawiguda (Stabigotten)
Wie┬ gminna na trasie Olsztyn–Olsztynek, 16 km na po┬│udnie od Olsztyna. Zachowa┬│ si├¬ tutaj ko┬Âci├│┬│ ┬Âw. Jakuba, zbudowany w latach 1933-1934 oraz kaplica neogotycka przydro┬┐na z XIX wieku. W odleg┬│o┬Âci 3 km na po┬│udnie, drog┬▒ do Plusek, rozci┬▒ga si├¬ jezioro Pluszne, 3 km na p├│┬│noc le┬┐y jezioro Wulpi├▒skie.
Tutaj: PKS, PKP, poczta, bank, kawiarnia, hotel, kwatery, schronisko m┬│odzie┬┐owe, korty tenisowe.

Autor:  Piotr Gapi├▒ski
komentarze :: 10
wieÂci
trasy rowerowe
rower i okolice
agroturystyka
pogoda
forum
ciekawe linki
wyszukiwarka

miejsca
galerie zdjŕŠ
Olsztyn :: ulice

o nas
kontakt
wspˇ│praca
nasi sponsorzy
statystyki
firefox



Zapraszamy do oddania g│osu w poni┐szej ankiecie... Tym razem pytanie brzmi:
W jakis spos├│b najcz├¬┬Âciej rozpoczynasz dalsz┬▒ tras├¬?
trasê? nie ruszam siê z domu
wsiadam na rower i jadê
rower zabieram do poci±gu i jadê
jak siê uda to upycham rower do pks
rower +samoch├│d to jest to
szukam wypo┬┐yczalni rower├│w po dotarciu na miejsce
poka┐ wyniki

2019-07-16, 197 dzie˝ roku, imieniny Albiny, Benity, Dzier┬┐ys┬│awa, Eustachego, Fausta, Marii, Mariki, Ruty
2001-2003 copyright © www.rowery.olsztyn.pl
serwis uruchomiony na serwerze firmy Yupo.pl