Na wsch├│d od Olsztyna
Ostrzeszewo-Klebark Wlk.-Bogdany-Nikielkowo-Track (35 km)
autor :: Micha³ ¯ebrowski :: 2005-04-19 20:02:25 :: komentarze :: drukuj


cmentarz rodowy w┬│a┬Âcicieli maj┬▒tku w Tracku, w parku podworskim; wi├¬ksz┬▒ cz├¬┬Â├Ž ogrodzenia ukradziono
wszystkie zdjŕcia
Jest lipiec 2003 r. W Bogdanach pod Olsztynem rozpoczyna si├¬ zjazd potomk├│w Karola Pileckiego. ┬»eby po┬│┬▒czy├Ž przyjemne z po┬┐ytecznym, siadam na rower i po drodze do Bogdan├│w poznaj├¬ podmiejskie okolice na wsch├│d od Olsztyna.
Mapa trasy 1/2 Pogoda s┬│oneczna, ale nie upalna, poprzedniego dnia pada┬│o. Startuj├¬ na ul. ┬»o┬│nierskiej. Przez O┬Â. Mazurskie wyje┬┐d┬┐am na skraj miasta. Zje┬┐d┬┐am ze skarpy i rozp├¬dem ci┬▒gn├¬ ┬Âcie┬┐k┬▒ wydeptan┬▒ w polu a┬┐ do pla┬┐y nad Jez. Skanda. Skr├¬cam w ul. Pla┬┐ow┬▒ i jad├¬ na Ostrzeszewo. W Ostrzeszewie wyje┬┐d┬┐am na szos├¬ - przed┬│u┬┐enie al. Pi┬│sudskiego. Na w┬▒skim, przedwojennym wiadukcie nad lini┬▒ kolejow┬▒ na Szczytno zatrzymuj├¬ si├¬, ┬┐eby przepu┬Âci├Ž samoch├│d z przeciwka. Zanim si├¬ rozp├¬dz├¬, patrz├¬ na ┬┐elazne bariery na podje┬╝dzie: to XIX-wieczne szyny.
Szosa do Klebarka Wielkiego: widok i zapach wilgotnych p├│l w pe┬│nym s┬│o├▒cu. Niestety ferma drobiu w Ostrzeszewie co tydzie├▒ zatruwa okolic├¬ smrodem padliny. W Klebarku Wielkim przy drodze po prawej prawdopodobnie stara karczma, obecnie sklep wiejski, z lewej droga, wy┬│o┬┐ona betonowymi p┬│ytami, prowadzi obok opuszczonego PGR-u na W├│jtowo - mi├¬dzy dawnymi pastwiskami, kt├│re przekszta┬│ci┬│y si├¬ w przepi├¬kne ┬│┬▒ki. Na wschodnim skraju wsi po obu stronach szosy rozci┬▒ga si├¬ cmentarz. Cz├¬┬Â├Ž po prawej jest prawdopodobnie starsza (zajmuje nieu┬┐yteczn┬▒ skarp├¬) i bardziej zaniedbana. Widz├¬, ┬┐e zosta┬│a ┬Âwie┬┐o oczyszczona z chwast├│w, i chwytam okazj├¬ do zbadania. Cmentarz mocno zdewastowany, najlepiej zachowa┬│y si├¬ groby ukryte w zaro┬Âlach; jedyna ciekawostka to odnowiony gr├│b miejscowego proboszcza w XIX w., Juliusa von Grzymalla (podw├│jne "l" w niemieckiej pisowni oznacza┬│o "┬│"), potomka mazowieckiej szlachty, w┬│a┬Âcicieli niedalekich maj┬▒tk├│w w Tracku i Sapunach.
Wyje┬┐d┬┐am ze wsi, naprzeciw samotnego gospodarstwa zielony drogowskaz w lewo na Bogdany. Jad├¬ porz┬▒dn┬▒ drog┬▒ gruntow┬▒, prosto przez skrzy┬┐owanie, dwa razy w prawo na rozwidleniach. Po lewej mijam Rodberg, du┬┐e stare gospodarstwo z ┬│adnym domem z wie┬┐yczk┬▒. Droga zmienia si├¬ w typowo poln┬▒, za drugim strumykiem w prawo odchodzi pi├¬kna aleja, wysoko zaro┬Âni├¬ta traw┬▒, w kt├│rej wida├Ž w┬▒sk┬▒ ┬Âcie┬┐k├¬. Skr├¬cam, chwasty si├¬gaj┬▒ kierownicy, droga pod spodem jest na szcz├¬┬Âcie r├│wna. Mi├¬dzy stosami gruz├│w po sporym gospodarstwie ┬Âcie┬┐ka prowadzi do samotnego grobu. To miejsce nazywa┬│o si├¬ Rejak.
Wracam na skrzy┬┐owanie i skr├¬cam w prawo. Zamiast drogi widz├¬ przed sob┬▒ zaro┬Âni├¬ty i podmok┬│y r├│w. Koleiny po traktorach prowadz┬▒ na wzg├│rze i skrajem pola. Jad├¬ ┬Ârodkiem mi├¬dzy koleinami, w kt├│rych stoi woda. Na szcz├¬┬Âcie skorupa wyschni├¬tej gliny z wierzchu utrzymuje rower. Ca┬│y czas w g├│r├¬, z prawej roztacza si├¬ rozleg┬│y widok na p┬│yn┬▒ce r├│wnolegle Kana┬│y El┬┐biety i Kiermas, mi├¬dzy nimi widz├¬ pozosta┬│o┬Âci jeszcze jednego opuszczonego gospodarstwa.
Na szczycie wzg├│rza zatrzymuj├¬ si├¬ na chwil├¬. Widz├¬ k├¬p├¬ lasu nad Jez. Bogda├▒skim i czerwone dachy wsi. Pr├│buj├¬ zlokalizowa├Ž elektrowni├¬ oznaczon┬▒ na przedwojennej mapie, zas┬│ania j┬▒ ostatnie wzniesienie. Zje┬┐d┬┐am w stron├¬ wsi i trafiam na p┬│ot w poprzek pola. To w ko├▒cu droga publiczna. Przek┬│adam rower i przechodz├¬ pod elektrycznym pastuchem. Za zakr├¬tem odcinek specjalny: g┬│├¬bokie koleiny, ka┬│u┬┐e, ha┬│da mokrych trocin, p┬│oty z drutu kolczastego nie daj┬▒ zej┬Â├Ž na pobocze.
Przekraczam Kana┬│ El┬┐biety po starym mo┬Âcie i jad├¬ w prawo po grobli mi├¬dzy Kana┬│em El┬┐biety a Jez. Bogda├▒skim. Po lewej ceglana budka. Zagl┬▒dam do ┬Ârodka: zdewastowana turbina ┬Âlimakowa. Woda wlewa┬│a si├¬ przez rur├¬ pod grobl┬▒ i zasila┬│a obecnie zarastaj┬▒ce jezioro. Niestety czas nagli, zawracam do wsi i znajduj├¬ miejsce spotkania z rodzin┬▒.
W przerwie spotkania wypuszczam si├¬ na wycieczk├¬ woko┬│o jeziora. Jad├¬ przez wie┬ szczytem wznosz┬▒cej si├¬ coraz wy┬┐ej skarpy. Osi┬▒gam najwy┬┐szy punkt brzegu, widz├¬ jezioro w g┬│├¬bokiej kotlinie, z przeciwnej strony os┬│oni├¬te lasem. Nieco wy┬┐ej ode mnie, nad jeziorem kr┬▒┬┐y myszo┬│├│w. Znajduj├¬ na mapie jeszcze jeden ciekawy punkt: most na Kanale Kiermas. Jad├¬ dalej na Koloni├¬ Mokiny. Przed samym kana┬│em d┬│ugi zjazd serpentyn┬▒ po piaszczystej drodze. Most to wsp├│┬│czesna betonowa k┬│adka. Wracam.
Mapa trasy 2/2 Nast├¬pnego dnia pochmurno, padaj┬▒ przelotne deszcze, nadal ciep┬│o. Jad├¬ na ul. Poprzeczn┬▒ po koleg├¬, razem wyje┬┐d┬┐amy z miasta ul. Zientary-Malewskiej, skr├¬camy w ul. Track┬▒. Track┬▒ przecina nasyp bocznicy. Wspinamy si├¬ i po wiadukcie, przekraczamy wykop linii kolejowej na Korsze. Idziemy po torach bocznicy. Widzimy z lewej zrujnowan┬▒ budk├¬ dr├│┬┐nika, przejazd dla brukowej drogi. Skr├¬camy w prawo w w┬▒sk┬▒ dr├│┬┐k├¬ gruntow┬▒. W ziemi tkwi┬▒ drewniane podk┬│ady. Wchodzimy w las, dawny park maj┬▒tku w Tracku, wok├│┬│ pomnikowe lipy. Z lewej ┬Âcie┬┐ka do Jez. Trackiego. Skr├¬camy i wypatrujemy po lewej cmentarza na nieznacznym wzniesieniu. Jest to prawdopodobnie cmentarz rodowy rodziny Belian├│w i nast├¬pnych w┬│a┬Âcicieli tutejszego maj┬▒tku. ┬»eliwne krzy┬┐e i ogrodzenie ukradziono, wida├Ž ┬Âlady u┬┐ycia spawarki. Dobra (i krzepka) dusza postawi┬│a na powr├│t cz├¬┬Â├Ž kamiennego pomnika Georga Beliana, ojca s┬│awnego burmistrza Olsztyna. Zawracamy, po drugiej stronie nasypu znajdujemy dalszy ci┬▒g Trackiej, kt├│ra w┬│┬▒cza si├¬ ponownie w Zientary-Malewskiej.
Zje┬┐d┬┐amy w g┬│├¬bok┬▒ dolink├¬, pod szos┬▒ przep┬│ywa strumie├▒. Zatrzymuj├¬ si├¬, ┬┐eby sfotografowa├Ž stary przepust o nietypowym przekroju. S┬▒siedni przepust pod nasypem kolejowym zosta┬│ ┬Âwie┬┐o przebudowany. W tym miejscu zaraz po wojnie krasnoarmiejcy wyrzucali z poci┬▒g├│w na wsch├│d r├│┬┐ne poniemieckie ┬Âmiecie. Ludno┬Â├Ž pobliskiego Nikielkowa zaopatrywa┬│a si├¬ tu w lekarstwa i materia┬│y opatrunkowe, do dzi┬ mo┬┐na wygrzeba├Ž z ziemi pot┬│uczon┬▒ porcelan├¬ sto┬│ow┬▒.
Przed pierwszym gospodarstwem Nikielkowa skr├¬camy w lewo w drog├¬ gruntow┬▒ i na jej ko├▒cu zn├│w w lewo mi├¬dzy polami w stron├¬ lasu. Atakuj┬▒ komary, kt├│rych jest w okolicy wyj┬▒tkowo du┬┐o. Zaczyna pada├Ž. Chowamy si├¬ do lasu. Droga zanurza si├¬ w g┬│├¬boki wykop. Wypatruj├¬ po lewej ledwo widocznej ┬Âcie┬┐ki w g├│r├¬ skarpy. Wspinamy si├¬ pierwszym prze┬Âwitem, na g├│rze nie ma ┬Âcie┬┐ki. Decydujemy i┬Â├Ž dalej, zostawiamy rowery i przedzieramy si├¬ na o┬Âlep przez g├¬sty podszyt. Staram si├¬ widzie├Ž skraj pola. Z trudem znajdujemy malutki cmentarz rodowy w┬│a┬Âcicieli maj┬▒tku w Nikielkowie. S┬▒ tu tylko trzy groby, najstarszy pochodzi z 1875 r., ale pomniki nale┬┐┬▒ do najciekawszych w pobli┬┐u Olsztyna. Cmentarz zosta┬│ zaraz po wojnie spl┬▒drowany, mieszka├▒cy Nikielkowa uporz┬▒dkowali go i ogrodzili. Odnajdujemy rowery. Skarpa rozmi├¬k┬│a od deszczu, zje┬┐d┬┐am na kurtce z rowerem w r├¬kach.
Wracamy do szosy i jedziemy dalej na wsch├│d. W ┬Ârodku wsi po lewej mijamy zdzicza┬│y park maj┬▒tku, piwnice dworu s┬▒ zasypane pod fundamentami wiaty magazynowej w zabudowaniach by┬│ej sp├│┬│dzielni ogrodniczej. Po przej┬Âciu frontu w 1945 r. we dworze zatrzyma┬│ si├¬ sztab sowieckiej jednostki, kt├│ry spali┬│ budynek na odchodnym. Po prawej dom jedynego ju┬┐ autochtona (urodzonego po prawdzie w s┬▒siednich ┬ú├¬gajnach). Dowiadujemy si├¬, ┬┐e w czasie wojny w parku funkcjonowa┬│ ob├│z przeszkolenia wojskowego dla starszej m┬│odzie┬┐y.
Mijamy z lewej drog├¬ do nieczynnego zak┬│adu, dawniej ┬│┬▒czy┬│a maj┬▒tki Nikielkowo i Szypry, znajduj┬▒ce si├¬ w r├¬kach jednego w┬│a┬Âciciela. Pierwsi powojenni przybysze znale┬╝li przy wylocie drogi betonow┬▒ budk├¬ stra┬┐nicz┬▒ i martwego niemieckiego ┬┐o┬│nierza. Na terenie zak┬│adu wzd┬│u┬┐ ogrodzenia wida├Ž d├¬bow┬▒ alej├¬, wyci├¬t┬▒ z┬│o┬Âliwie przez krasnoarmiejc├│w - szybko odros┬│a z pni. Wyje┬┐d┬┐amy z Nikielkowa szos┬▒ na ┬ú├¬gajny, w lesie skr├¬camy w pierwsz┬▒ drog├¬ w lewo. Po kilkuset metrach wje┬┐d┬┐amy w niewielkie zag┬│├¬bienie. Po lewej wida├Ž zaro┬Âni├¬ty staw, z kt├│rego uchodzi wyschni├¬ty r├│w melioracyjny. W wodzie da si├¬ dostrzec gdzieniegdzie s┬│upy, na kt├│rych le┬┐a┬│ drewniany most - to dalszy ci┬▒g starej drogi na Szypry. Pr├│bujemy ustali├Ž kt├│r├¬dy ┬│┬▒czy┬│a si├¬ z tak zwan┬▒ Szypersk┬▒ Drog┬▒ (obecnie fragmentem szosy), ale ┬Âlad ginie w zaro┬Âlach nad Kana┬│em El┬┐biety (zwanym tu El┬┐bietk┬▒).
Wracamy nad staw, przeskakujemy r├│w melioracyjny. Z drugiej strony wida├Ž star┬▒ granic├¬ maj┬▒tku rycerskiego (p┬│ytki r├│w przerywany kopcami z kamiennym s┬│upem na szczycie). Idziemy lasem wzd┬│u┬┐ p├│┬│nocno-zachodniego brzegu stawu. Nad samym brzegiem, w stoku doliny wykopana, d┬│uga na kilkadziesi┬▒t metr├│w ziemianka, z licznymi wyj┬Âciami od strony wody. W przeciwnym stoku p├│┬│okr┬▒g┬│e wci├¬cia. Jest to prawdopodobnie stanowisko baterii przeciwlotniczej ze schronem dla obs┬│ugi. Jeszcze d┬│ugo po wojnie r├│w by┬│ nakryty drewnianym stropem, zamaskowanym z wierzchu darni┬▒. Mieszka├▒cy Nikielkowa wyci┬▒gali z gruntu wewn┬▒trz ziemianki mn├│stwo przewod├│w telefonicznych. Sprawdzamy teren wykrywaczem metali, znajdujemy tylko w jednym miejscu gar┬Â├Ž kutych gwo┬╝dzi do drewna. Wygl┬▒da na to, ┬┐e kto┬ przeprowadzi┬│ rozbi├│rk├¬. Ca┬│e miejsce przed wojn┬▒ musia┬│o wygl┬▒da├Ž inaczej:, las by┬│ jeszcze m┬│ody, woda nie si├¬ga┬│a tutaj, dop├│ki nie zaniedbano melioracji.
Wracamy na szos├¬ i rozstajemy si├¬ z koleg┬▒. Powoli kieruj├¬ si├¬ na Bogdany. Jad├¬ na wsch├│d do starego mostu na El┬┐bietce. Most jest niestety ┬Âwie┬┐o po remoncie. Schodz├¬ na wschodni brzeg i po bocznym wale kana┬│u prowadz├¬ rower przez bagniste ┬Âr├│dle┬Âne ┬│┬▒ki. W ko├▒cu docieram do nasypu kolejowego linii na Korsze. Przepust dla El┬┐bietki jest nieproporcjonalnie wysoki, przed wojn┬▒ musia┬│ mie┬Âci├Ž regularnie kursuj┬▒c┬▒ pog┬│├¬biark├¬. Jedno lico przepustu jest kamienne, drugie - betonowe. Jeszcze przed wojn┬▒ poszerzano nasypy z powodu rosn┬▒cego ci├¬┬┐aru sk┬│ad├│w. Id├¬ po torach na wsch├│d do dawnego domku dr├│┬┐nika (administracyjnie przypisanego ju┬┐ do ┬ú├¬gajn), stamt┬▒d le┬Ân┬▒ drog┬▒ w prawo. Rozgl┬▒dam si├¬ za samotn┬▒ mogi┬│┬▒ oznaczon┬▒ na mapie po lewej. W przejrzystym lesie zauwa┬┐am kamienne ┬Âciany piwnic du┬┐ego gospodarstwa, w┬Âr├│d nich zadbany gr├│b z 1945 r. Jad├¬ dalej na po┬│udnie do mostu na El┬┐bietce. Wyje┬┐d┬┐am na wielk┬▒, s┬│oneczn┬▒ polan├¬, ┬│adny przedwojenny most stoi w┬Âr├│d trzcin. Jad├¬ kawa┬│ek na p├│┬│noc wzd┬│u┬┐ El┬┐bietki, podziwiaj┬▒c g┬│├¬boki jar i z powrotem na ┬│┬▒k├¬. Za mostem zaro┬Âni├¬te ruiny gospodarstwa (jest ich w lesie jeszcze kilka). Widz├¬ na mapie mogi┬│├¬, po┬│o┬┐on┬▒ troch├¬ na zach├│d, na skraju lasu. D┬│ugo szukam wed┬│ug niedok┬│adnie oznaczonych zarys├│w lasu, a┬┐ w ko├▒cu orientuj├¬ si├¬ na pobliskie zabudowania. Gr├│b znajduje si├¬ na dnie g┬│├¬bokiego w┬▒wozu, na skraju bagnistego strumyka. Zima 1945 r. oczywi┬Âcie. U wylotu w┬▒wozu wida├Ž pola i za wzniesieniem, dachy gospodarstwa. Wyprowadzili w ustronie i w ┬│eb. Nagrobek i ogrodzenie z lat sze┬Â├Ždziesi┬▒tych lub siedemdziesi┬▒tych. Mam dosy├Ž zwiedzania. Wracam jeszcze raz na polan├¬ i jad├¬ porz┬▒dn┬▒ le┬Ân┬▒ drog┬▒ na Kaplityny, przekraczam drog├¬ krajow┬▒ nr 16 i dalej za drogowskazem, gruntow┬▒ szos┬▒ na Bogdany.

Autor:  Micha┬│ ┬»ebrowski
komentarze :: 8
wieÂci
trasy rowerowe
rower i okolice
agroturystyka
pogoda
forum
ciekawe linki
wyszukiwarka

miejsca
galerie zdjŕŠ
Olsztyn :: ulice

o nas
kontakt
wspˇ│praca
nasi sponsorzy
statystyki
firefox



Zapraszamy do oddania g│osu w poni┐szej ankiecie... Tym razem pytanie brzmi:
W jakis spos├│b najcz├¬┬Âciej rozpoczynasz dalsz┬▒ tras├¬?
trasê? nie ruszam siê z domu
wsiadam na rower i jadê
rower zabieram do poci±gu i jadê
jak siê uda to upycham rower do pks
rower +samoch├│d to jest to
szukam wypo┬┐yczalni rower├│w po dotarciu na miejsce
poka┐ wyniki

2019-08-21, 233 dzie˝ roku, imieniny Joanny, Kazimiery, Piusa
2001-2003 copyright © www.rowery.olsztyn.pl
serwis uruchomiony na serwerze firmy Yupo.pl